Verschil overspannenheid en burn-out

Overspannenheid en de daarbij horende klachten verdwijnen meestal wel als je voldoende tijd om te herstellen. Dat betekent niet alleen voldoende rust nemen, maar ook dat je negatieve stress omzet in positieve stress. Gezonde voeding, een evenwichtige dagstructuur (waarbij actieve momenten en rustmomenten in balans zijn) en sporten bijvoorbeeld dragen ook bij aan herstel. Dit is het verschil overspannenheid en burn-out simpel uitgelegd.
 

Belangrijke kenmerken van overspannenheid zijn:

– Spanningsklachten
– De klachten duren langer dan drie maanden.
– Je bent belemmerd in je dagelijks functioneren.

Welke spanningsklachten kan je aan denken? 

– Lichamelijke vermoeidheid
– Geestelijke vermoeidheid
– Veranderende eetlust
– Hartkloppingen
– Meer angstgevoelens
– Gespannenheid
– Prikkelbaarheid
– Verlies van interesses Burn-outcoach
– Vergeetachtigheid
– Slaapproblemen
– Hyperventilatie
– Oppervlakkige ademhaling
– Spierpijn
– Hoofdpijn
– Nek- en schouderpijn
– Oorsuizen
– Darmproblemen
– Concentratieproblemen
– Distantie: weerstand tegen werk
– Sociale contacten vermijden
– Verminderde productiviteit
– Emotionele labiliteit

Wat is burn-out?

Verschil-overspannenheid-en-burn-outBurn-out kan ontstaan wanneer je langdurig stress en spanningsklachten negeert en stug blijft doorgaan met jezelf overbelasten. Vaak treedt burn-out pas op na jarenlange overbelasting. Lichaam en geest zijn dan zo uitgeput dat herstel niet meer spontaan optreedt, ook niet als de oorzaken van de stress worden weggenomen. Bij overspannenheid is dat nog wel het geval. Je zou dus kunnen zeggen dat burn-out een vorm van chronische overspannenheid is waarbij herstel niet meer spontaan optreedt door rust te nemen.

OverspannenheidBurn-out
1. Ten minste drie van de volgende criteria: Vermoeidheid
Gestoorde en/of onrustige slaap
Prikkelbaarheid
Niet tegen drukte of herrie kunnen
Emotionele labiliteit
Piekeren
Zich gejaagd voelen
Concentratieproblemen of vergeetachtigheid

Er is sprake van chronische overspannenheid (burn-out) als je last hebt van de volgende klachten.

  1. Er is sprake van overspanning. 
  2. De klachten zijn meer dan zes maanden geleden begonnen. 
  3. Gevoelens van vermoeidheid en uitputting staan sterk op de voorgrond.
2. Gevoelens van controleverlies en/of machteloosheid die optreden als reactie op het niet meer kunnen hanteren van stressoren in het dagelijks functioneren.
 
3. Significante beperkingen op het werk of bij sociale activiteiten
 
4. De symptomen zijn niet uitsluitend toe te schrijven aan een psychische stoornis. 

Wat zijn invloeden op het ontwikkelen van burn-out?

Er bestaat een groot aantal verschillende invloeden op het ontwikkelen van burn-out, zowel belemmerende factoren (of oorzaken) als helpende factoren (waarvan de coachee sterker wordt). In de praktijk kan meestal niet naar uitsluitend één belemmerende factor worden gewezen, maar gaat het om een samenspel van verschillende factoren en het ontbreken van helpende factoren. Naast de indeling in belemmerende en helpende factoren kan het nuttig zijn om invloeden in te delen in drie categorieën:

Werkkenmerken
Belemmerende werkkenmerken zijn:
– Tijdsdruk
– Structureel overwerk
– Files
– Geen inspraak bij besluitvorming
– Onderbrekingen tijdens taken
– Weinig of geen steun van collega’s
– Te complexe werkzaamheden
– Werk dat emotioneel zwaar is
– Weinig ontwikkelingsmogelijkheden
– Geen autonomie ervaren
– Gebrek aan variatie in werkzaamheden of juist te veel variatie
– Onvoldoende beloning voor werkzaamheden
– Te veel taken in het pakket
– Veel veranderingen op de werkvloer
– Een onveilige werkomgeving
– Conflicten
– Zware fysieke inspanningen
– Onzekerheid over het behouden van werk

Helpende werkkenmerken zijn doorgaans exact tegengesteld aan belemmerende factoren. Dus als ‘conflicten’ een belemmerende factor is, is ‘goede contacten en steun van collega’s’ een helpende factor. Op de meeste werkkenmerken hebben coachees en werkgevers direct invloed. 

Persoonskenmerken van de coachee
Bij deze categorie gaat het om gedrag, gedachten, gevoelens, behoeften en andere persoonskenmerken van de coachee.

Belemmerende kenmerken zijn:
– Te aardig willen zijn
– Perfectionisme
– Faalangst
– Verlegenheid
– Laag zelfbeeld
– Werkverslaving
– Overdreven verantwoordelijkheidsgevoel
– Verhoogde stressgevoeligheid
– Emotionele labiliteit
– Psychische aandoeningen

Persoonskenmerken kunnen verder worden onderverdeeld in aangeboren kenmerken en aangeleerde kenmerken.

Gedrag, gedachten en gevoel zijn grotendeels aangeleerd. Ze vormen aangrijpingspunten omdat we er invloed op hebben. Behoeften en persoonlijkheidskenmerken liggen meer vast en zijn grotendeels aangeboren. Een coachee die van nature introvert is, kan dat persoonlijkheidskenmerk niet zomaar veranderen. Werken in een druk team kan voor de coachee daardoor extra vermoeiend zijn. Maar coachees kunnen hun kenmerken wel beter leren kennen en vaardigheden ontwikkelen om deze te compenseren. e

Factoren buiten het werk die van invloed kunnen zijn:
– Financiële problemen
– Conflicten met familie
– Mantelzorger zijn
– Opvoedingsmoeilijkheden
– Ingrijpende levensveranderingen
– Burenruzies
– Eenzaamheid
– Relatieproblemen
– Jeugdtrauma of een moeizame jeugd
Inzicht in de oorzaken van burn-out helpt om beter te kiezen welke interventies het best zullen werken. 

Doe de gratis test en kom er meteen achter of je een burn-out hebt. Klik hier voor de test!